नोबेल कीर्तिमानमा महिला


नोबेल समितिले
यो वर्ष (सन् २००९) पाँच महिलालाई प्रतिष्ठित नोबेल पुरस्कारका लागि छनौट गर्‍यो । नोबेल पुरस्कारको इतिहासमा सबैभन्दा बढी महिला पुरस्कृत भएको यो पहिलो अवसर हो । यसअघि सन् २००४ मा तीन महिलाले विभिन्न विषयमा नोबेल पुरस्कार पाएका थिए । नोबेलमा महिला पुरस्कृत हुने बढ्दो क्रमको प्रशंसा गर्नैपर्छ ।
सन् २००९ का नोबेल पुरस्कार र महिलाको सन्दर्भ कीर्तिमानका हिसाबले निकै उल्लेख्य छ । नोबेल पुरस्कारको १०८ वर्षे इतिहासमा पाँच महिला पुरस्कृत भएको पहिलो हो भने अर्थशास्त्रमा महिला पुरस्कृत भएको यो दोस्रो अवसर हो । सन् १९६९ मा स्थापित अर्थशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार यसपटक अमेरिकी अर्थशास्त्री इलिनोर ओस्त्रमले पाएकी हुन् । उनीसँग नेपालको नाता पुरस्कार दिएपछि खुलेको थियो । उनले नेपालमा गरेको सूक्ष्म-अर्थशास्त्रको अध्ययन पुरस्कारको एउटा पाटो बनेपछि हामीले उनलाई निकट मानेका हौं ।
नोबेल पुरस्कार पाउने महिलाको संख्या ४१ पुगेको छ । पोल्याण्डकी मेरी क्युरी सन् १९०३ मा भौतिकशास्त्र र सन् १९११ मा रसायनशास्त्रमा नोबेल पुरस्कार पाएर दुवै विषयमा पुरस्कृत हुने प्रथम महिला बनेकी थिइन् । Read More »

बोल्दाबोल्दै बुबा जानुभयो

 

त्यो वैशाख १४ को दिन । २०६९ वैशाख १४ । काठमाडौंको दैनिक जीवन । म घर थिएँ, कपनमा । बिहानका धेरै काम एकोरिइँदै गर्दा ठूली बहिनी किरणले फोन गरी, ‘बुबा-आमा मधेशबाट हिजो आउनु भएको । पुराणको प्रसाद होला । बुबालाई अलि बिसन्चो पनि छ ।’ किरण र साहिली बहिनी ज्योति घरबाट हिंडिसकेका थिए । बाटैबाट किरणले फोन गरेकी हो । मैले भनें, ‘हुन्छ नि ।’ 

हामी बुढा-बुढीबीच कुरा भयो । म भन्थे, ‘म मात्र जान्छु ।’
बन्दना (मेरी श्रीमती) को कुरो, ‘म पनि जान्छु ।’
यसो गर्दागर्दै हामी दुवै जाने भयौं, साथमा सानी छोरी । ठूली छोरी स्कूल गएकी ।