राजधानी एक्सप्रेस

अहिले राजधानीमा मान्छेको अनुपातमा गाडि बढेका छन् अर्थात् पहिले मान्छे जुन अनुपातमा बढ्थे, अहिले त्यो छैन । गाडि बढ्ने क्रम भने बढ्दो छ । तै पनि राजधानीमा बस यात्रा कठिन नै छ, त्यसमा पनि कार्यालय जाँदा र आउँदा । खलासी मान्छे कोच्न नजान्ने छ भने यसले त्यो काम नगरे हुन्छ । ड्राइभर अघिल्लो जन्ममा बकुल्लाका रुपमा जन्मिएको हुनुपर्छ, उ ढुकिरहन्छ । यहाँका बसका लागि यात्रु होइन, एक बराबर पाँच रुपैयाँ हुन्छ । सात किलोमिटर पार गर्न आधा घण्टा त लागिहाल्छ । Read More »

उम्मेदवार नं. २०६

म उम्मेदवार नं. २०६ । चुनावमा उम्मेदवारहरू उठ्छन् । म पनि क्षेत्र नं. २०६ बाट चुनाव उठेको । आज बकपत्र जारी गर्ने शुभ-साइत । सबैले घोषणापत्र बनाउँछन्, घोषणा गर्छन् तर काम भने ठ्याम्मै गर्दैनन् । एकजनाले मात्र बक्ने भएकाले पनि यो बकपत्र हो, घोषणापत्र होइन । मेरो बकपत्र जारी गर्दा पत्रकार बोलाउँ भने को आउला र ? एक्लो मान्छेको बकपत्रमा के नै पो होला भन्लान् । त्यसैले यही एउटा निर्विकल्प माध्यमबाट आफ्नो बकपत्र जारी गर्न गइरहेको छु । कबोल गरिदिनु होला । अनि मेरो बकपत्रभन्दा पनि मेरो कूल के हो ? मेरा बाबु-दाजले हिँडेको मार्गमा म पनि हिँडेको छ वा छैन ? म पनि केही क्षमता भएको मान्छे हो वा होइन ? हिङ नभए पनि हिङ बाँधेको टालो हो कि ? त्यो बुझ्नैपर्ला । किनभने मैले आफ्नो जीवनी कतै छापेको वा छपाएको छैन अथवा भनौं कसैले लेख्ने जमर्को नै गरेका छैनन् । Read More »

के ? कस्तो ?

प्रजातन्त्रः अन्धाहरूलाई हात्ती
सरकारः तरबार हराएको रित्तो म्यान
पक्षः सत्तामा मस्त
विपक्षः भत्तामा मस्त
जनताः बाह्र छोरा तेह्र नाती
            बूढाको धोक्रो काँधै माथि
पत्रिकाः राजनीतिक दलका बुलेटिन
पत्रकारः राजनीतिक दलका बुलेट
दरबारः सिङ भाँचिएको गोरू
देशः केवल बदल्छ भेष
महानगरः महाकोपरा
देशको राजनीतिः बिहारी प्रजातन्त्रको चाल र गति
खुला बजारः महँगीको व्यापार
मानव अधिकारः बाँच्नेलाई धिक्कार, मर्नेलाई अधिकार
प्रेस स्वतन्त्रताः मत्ता हात्ती, ज्यादा नमात्ती
महानगर प्रमुख (काठमाडौं) : सेवा, मेवा, ढेवा
विकासः गएको छ प्रवास
संस्कृतिः बालुवामा हालेको पानी
परम्पराः सौताको छोरा
नेताः उता न यता
फेरि, जनताः भेडा, पाँच वर्षे जगेडा
००
(२०५३ को गाईजात्राका बेला ‘फूमन्तर’, नम्बर ३, हाँस्यव्यङ्ग्य पत्रिकामा प्रकाशित)

नेपोलियनको मृत्युः एक रहस्य

नेपोलियन बोनापार्ट प्रथमको मृत्यु ५ मई, १८२१ मा आइसल्याण्डको दक्षिणी हेलेनामा भएको हो । उनको मृत्यु पेटको क्यान्सरले भएको हो भनी उनको मृत्युको प्रमाणित कागजपत्रमा Dr. Antommarchi ले हस्ताक्षर गरेका थिए ।
उनको मृत्युको कारण पेटको क्यान्सरबाट भयो भन्दा केही मानिसहरूले विश्वास गरे तर केही मानिसहरूले त्यो मृत्यु कुनै प्राकृतिक मृत्यु नभएर विषको प्रयोग गरी हत्या गरिएको हो भनी भन्थें तर बिना कुनै कारण । Read More »

एक अन्तर्वार्ता

चोखो पुरोहितको अभावमा पिताले
नाम राख्न नमानेर नाम नरहेका,
चैते र कात्तिकेले कालो मिचेर अगाडि
बढ्न नपाएका,
छेपारोको कथा सुनेका,
वी.पी. को सपना भोगेका
समस्या बोकेका
पीडाले टोकेका
मन्त्री भेट्न जाँदा स्वकिय सचिवले रोकेका
प्रस्तुत छ, एक अन्तर्वार्ताः
० कसरी बाँच्नु भा’ छ?
- गाँस, बास र कपास पाएर
० के खानु हुन्छ ?
- आश्वासनका गाँसहरू
० कहाँ बस्नुहुन्छ ?
- निरपेक्ष गरीबीको रेखामुनि
० के लाउनुहुन्छ ?
- चुनावपिच्छे पार्टीका घोषणापत्रहरू
० आखिर तपाईं को हो त ?
प्रतिप्रश्न – यति भनेपछि पनि चिन्नु भएन ?
म तिनै बयालिस प्रतिशतमध्येको एक ।
००
(२०५२ जेठ १७ को ‘जनआस्था साप्ताहिक’मा प्रकाशित)

तीन मुक्तक

युवा अनुशासन
साढेसातको दशा लागेको छ
मेरा सात वर्ष नपुगेका छोराहरू
आफूलाई ०७७ UP
अर्थात् James Bond र FIDO DIDO
भएको दाबी गर्छन्
होइन यो उम्रिदैको तीनपात
यो त हो उम्रिदैको सातपात
००
हिजो, आज र भोलि
आज,
आजैको पर्वाह गर्दैन
हिजोको बदख्वाई गर्छ
भोलि के हुन्छ कस्लाई थाहा ?
००
नेता
स्वाभिमान हराउँछ
भाषणको खोल ओढ्छ
शब्दहरूको शरण लिन्छ
सुतुरमुर्गले डराएर बालुवामा
टाउको लुकाए झैं ।
००
(२०५२ वैशाख २८ को ‘समकालिन साप्ताहिक’मा प्रकाशित)

लोडसेडिङ्ग

(क)
के घोक्नु ‘इलेक्ट्रीसिटी’ को हिज्जे
समय अनुसारको डोको बोक्नु पर्छ
अब त,
‘लोडसेडिङ्ग’ को हिज्जे घोक्नु पर्छ ।
००
(ख)
स्कूले किताबको
‘विद्युत’ शीर्षकको पाठमा
नेपाल जलस्रोतको धनी देश हो
भनेर पढ्थें – म
लोडसेडिङ्गको अँध्यारो छ
टुकीको मधुरो प्रकाशमा
नेपाल जलस्रोतको धनी देश हो
भनेर उही पाठ पढ्दैछ मेरो छोरो ।
००
(ग)
विद्युत परियोजनाहरूमा
भए ठूला ठूला स्क्यान्डल
लोडसेडिङ्गको अँध्यारो छ
बालेको छु- क्यान्डल ।
००
(२०५१ चैत २३, बिहिबारको ‘समकालिन साप्ताहिक’मा प्रकाशित)

मैले मलाई खोज्नु परेको छ

शहर पसेको भोलिपल्टदेखि
एउटा- म
यहाँ, त्यहाँ, जहाँ छ
सम्पन्नताको मृगतृष्णासँगै
जीवनलाई जुत्ताको तलुवा झैं खियाउँदै
कलेटी परेको अनुहार लिएर
चोक, गल्ली, सडक चहारिरहेछ
अर्को- म
मेरा लक्ष्य, उद्देश्य, आदर्श
बाबु बाजेको सपना
आमाको माया र आशीर्वाद लिएर
हराएको छ ।
चिन्ता लागिरहेछ
कतै भोक-भोकै, तिर्खै र नाङ्गै त छैन ?
हराएको पीडाले खपिनसक्नु पारेको छ ।
यता जिन्दगीले केवल दुई छाक टारेको छ ।
००
शहर पसेका हरेक म हरू
दुईटा भएका छन्
आधा ममा बाँचेका हामीहरू
अब मिल्नु परेको छ
एक आपसमा आसन्न बन्नु परेको छ
गाँस, बास र कपासभन्दा
आजको ठूलो आवश्यकता
– मैले हराएको आधा म खोज्नु परेको छ ।
मैले मलाई खोज्नु परेको छ
००
(२०५१ साउनको ‘मधुपर्क’ मासिकमा प्रकाशित)

उपत्यका २०४९

सधैं भरिएका खर्पन
र रित्ता कन्टेनर लिएर
यो उपत्यका ब्यूँझिने गर्छ
निसासिन्छ शुद्ध वायुको अभावमा
जुत्ताको तलुवा खियाउँछ
उज्यालोमा भीडमा हराउँछ
अँध्यारोमा बिलाउँछ
जिउनुको खेस्रा केलाउँछ
फेरि पलाउँछ
टुसाउँछ
दिनभरको थकाइ मेट्न
एक घुट्को रक्सी पिएर
रित्ता खर्पन
र भरिएका कन्टेनर लिएर
साँझ रन्थनिँदै घर फर्कने गर्छ ।

००
(२०४९ चैत २७ शुक्रबारको ‘साप्ताहिक विमर्श’मा प्रकाशित)

व्यङ्ग्य मुक्तक कविताहरू

वर्तमान सत्ताधारी
मह काढ्यो अर्कैले
हात चाट्दैछन् यिनीहरू

००
लोडसेडिङ
छिमेकीको भोजलाई
हर्पे सुम्पेर
बिना भुटुनमा टारेको छाक जस्तो

००
नेताको बोली
चुनाव अगाडी
”गोपीकृष्ण कहो”
चुनाव पछाडी
”चुप रहो”

००
वर्तमान कुटनीति
चाणक्यको नीति
र गीताको बखान लाउनेहरू
चतुरेको दाउपेचसम्म जान्दैनन्

००
जिन्दगीको डोको
खुल्ला बजार नीतिले पैदा गरेको
अर्थ व्यवस्थाको पोकोले
जिन्दगी बोक्नै नसक्ने डोको भएको छ ।

००
(२०४९ फागुन २९ शुक्रबारको ‘साप्ताहिक नेपाली-पत्र’मा प्रकाशित)