अशोक, तिमी केहि गर्न सक्छौं

एउटा उत्साही अनि जिज्ञासु बालक, त्यो पनि स्कूले उमेरको । मलाई लाग्छ, उसँग मेरो पहिलो भेट काठमाडौं, बूढानिलकण्ठमा भएको ‘राष्ट्रिय बालक्लब सम्मेलन’ मा भएको थियो । सेभ द चिल्ड्रेन अलायन्स, कन्सोर्टियम र प्लान नेपालले २०६३ भदौ २०-२२ मा गरेको ‘परिवर्तनका पाइलाहरुमा ……… बालबालिकाको सहभागिताको अधिकार’ नामक उक्त सम्मेलनमा म एउटा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्न पुगेको थिएँ । मेरो प्रस्तुति राखिएको २१ गते काठमाडौं अशान्त थियो । यातायात सुचारु थिएनन् । चाबहिलबाट बूढानिलकण्ठको ‘पार्क भिलेज होटल’ पुग्न मलाई निकै हम्मेहम्मे भएको थियो । चाबहिलबाट कसो-कसो गरेर तीन वटा गाडी फेर्दै म त्यहाँ पुगेको थिएँ । यो घम्साघम्सीको परिस्थितिले अशोक र मेरो भेट गराएको थियो । अशोक त्यहाँ आएका ३७ जिल्लाका ८८ बालबालिकामध्ये एक सहभागी थिए । यहाँ अहिलेको मेरो लेखनको केन्द्र बन्दैछन्, अशोक दर्नाल ।

उभो नेपालतिर केल्भिन डुलेथे

ए राजेश,
मैले तिम्रो ब्लग हेरें । निकै रमाइलो रहेछ । (उनले हेरेको ब्लग ‘म सानो छँदा’ स्तम्भको हो । त्यो अहिले खाली छ । सबै सामग्री यसै ब्लगमा सारिएको छ ।)
अनि मेरो दिमागमा एउटा प्रश्न उब्जेको छ, के तिमी नेपालको प्रख्यात राजनीतिक परिवार (जस्तै : बीपी) का सदस्य हौ ? (होइन भनेर मैले जवाफ फर्काएको छैन !!)
तिमीले सोधेअनुसार मैले आफ्नाबारेमा लेखेर पठाएको छु ।
साथमा हिमाल आरोहणसहितका तस्बिर अट्याच्ड गरेको छु ।
मेरो जिज्ञासा ‘केल्भिन केन्ट’ (तस्बिर : सगरमाथा चढ्ने तयारीका बेला र सन् २००९ मा केल्भिन) सँग थियो । म यता निकै माथिल्लो स्टेट- न्यु ह्याम्सरमा, उनी थोरै दक्षिण-पश्चिम कोलोराडोमा । गत वर्ष समाचार बनाउने क्रममा केन्टसँग फोनमा कुरा गरेको थिएँ । उनका बारेमा जान्न इन्टरनेट खुब चहारेको थिएँ । उनी नेपालसँग निकट रहेको थाहा पाएपछि थप बुझ्न मन लाग्यो र मैले इमेल पनि लेखे, अनि सोधे, ‘यसो लेख्नुस् न त नेपाल पुग्दाका कुरा ।’
मैले खोजेर केहि थाहा पाएँ । उनले केहि लेखे । उनी सन् १९७० मा दक्षिणी मोहडाबाट गरिएको अन्नपूर्ण हिमाल आरोहणका सहयोगी थिए । उनले गत वर्ष (सन् २०१०) ९ अक्टोबरमा कोलोराडो राज्यको औरेमा उक्त आरोहणसहितका नेपालका तस्बिरको एउटा प्रजेन्टेसन गरेका थिए । औरेमा चाहि एउटा ‘अपेरा हाउस’ लाई सहयोग जुटाउनु थियो । (उनले पछि इमेलमा मलाई भनेका थिए – सहयोगका लागि ५ हजार डलर उठ्यो ।)

कालि आउट, अर्जुन इन

‘म फर्कदै छु, नेपाल,’ यो उनले दुई पटक मलाई भने । दुई सन्दर्भमा । ‘कूटनीतिक रिपोर्टिङ गर्नुपर्छ,’ उनको सल्लाह थियो, मेरा लागि ।
‘सुन्ने सबैको हो, गर्ने आफूले हो,’ भनेजस्तो म भने सामाजिक विषयमा नै अल्मलिन रुचाउने मान्छे । उनका अगाडि हुन्छ भने पनि मेरो इच्छाको विषय हैन ।
मैले दुईपटक अमेरिकास्थित नेपाली दूतावास जाँदा भेटे । फोनमा कुरा त धेरै भयो । सन्दर्भ, तीनै उपनियोक प्रमुख कालिप्रसाद पोखरेल (तस्बिर, बीचमा कालिप्रसाद र टोपी लगाएका गोविन्द गिरी ‘प्रेरणा’का साथमा म) को । उनले बिदा लिएका छन्, वासिंगटन डिसीको नेपाली दूतावासबाट ।
उनी फर्कन लागेको फेसबुकका कमेन्टहरुले भन्थ्यो र भन्छन् ।
‘दिन गन्दैछु ।’
‘बोरा-विस्तरा बाँध्ने दिन आए ।’
‘तिमी जानुअघि एउटा म:म: पार्टी हुनुपर्छ,’ काठमाडौंस्थित अमेरिकी दूतावासमा काम गरेर फर्केकी नताशा बास्लेले लेखेकी छन् ।
‘अहिले देखि नै शुन्य महशुस भैसक्यो; गए पछि त झनै के होला !!’ पत्रकार अमृता लम्सालको मनको कुरा ।
‘बिदाई पार्टीहरुमा रमाएको छु ।’
‘ओट्टावा आएको छु ।’
‘न्युयोर्कतिर ।’

मीठो धुन बजाउने ‘आइसक्रिम ट्रक’

निकै मीठो धुन बजाउँदै एउटा ‘ट्रक’ टोलतिर पस्यो । ट्रक रहेछ, आइसक्रिम बेच्ने । निकै सिंगारिएको ट्रक देख्दा ठूलैलाई आइसक्रिम किनौं-किनौं लाग्छ । घरका लालाबाला एउटा वा दुईटा क्वार्टर (एक डलरको चौथाइ) चाहन्छन् । पाए, एक डलर नै सहि । किनभने यसबेला नानीहरूको स्कूल बिदा छ । जून महिनामा यहाँका स्कूलहरुको शैक्षिक सत्र सकिन्छ । करिब ३ महिना लामो बिदापछि नयाँ शैक्षिक-सत्र शुरू हुन्छ । अरु घरमा जस्तै मेरा दुईटा साना भान्जा पनि घरमा छन् । टोलमा उनीहरुका उमेरका दर्जनभन्दा बढी भुराभुरी छन् । आइसक्रिम ट्रक किन पो नआओस् यतातिर !?

अर्जुनप्रसाद मैनाली मच्छड हो कि जुका ?!

‘हजुर नमस्कार ! जन्मदिनको शुभकामना ! अर्को वर्षको जन्मदिन चाहिं रक्तदान गरेर मनाउनु पर्छ है, हजुर !’ यो शुभकामना उनकै फेसबुकका २ हजार १ सयभन्दा बढी साथीले पाउँछन् । दुईटा-दुईटा हजुर जोडेर, तीन वटा विस्मयादिबोधक चिन्ह राखेर हाम्रो रगत प्याकेटमा बन्द गरेर अर्कालाई दिन अनुरोध गर्ने मान्छे के साँच्चै मान्छे हो ? म त भन्छु, ‘होइन, यो वीरगञ्जतिर हुर्किएको मच्छड हुनुपर्छ ।’
यो मान्छे आफूले गर्न लागेको कामको अग्रिम जानकारी र गरेपछिको विवरण सबैलाई आफ्नो इमेलबाट ठेल्छ । लामो इमेल देखेर आफ्ना सयौं इमेल-साथीहरु झर्को पनि मान्दा हुन् । तै पनि इमेल पठाउन छाड्दैन । तपाईलाई लाग्दैन, ‘झुल टाँगेर सुतेपछि पनि जिद्दी गरेर भित्र छिर्न खोज्ने वीरगञ्जतिर हुर्किएको मच्छड हुनुपर्छ, अर्जुनप्रसाद मैनाली ।’
अर्जुनप्रसाद मैनाली अमेरिकाको न्युयोर्कको हिक्सभिल्लमा बस्छ । एउटा छुसी नेपाली रगत दिन्छ । दिन्छ । अरुलाई दिनुपर्छ भनेर भन्छ । त्यो पनि निकै प्यारो पारामा । यो सूचना-प्रविधिको जमानामा रगत दिनुपर्छ भन्ने सन्देश उ अमेरिकामा मात्र हैन, संसारभरका नेपालीलाई पु-याउँछ । जबर्जस्ती पु-याउँछ । के तपाईलाई उसको जिद्दी देखेर लाग्दैन, ‘वीरगञ्जतिर हुर्किएको मच्छड हुनुपर्छ, अर्जुनप्रसाद मैनाली ।’

ए हजुर ! यता पनि फुल्दोरहेछ, गुराँस

हिउँद सकिएर वसन्त लागेपछि फूलहरु फुले । यीनै फूलहरुमा गुराँस पनि देखियो, अमेरिकामा । मेरा लागि निकै रमाइलो कुरा भयो, ‘अहो ! गुराँस पनि त फुल्दोरहेछ ।’ जताततै गुराँसै-गुराँस ।
नेपालको राष्ट्रिय फूल ‘लालीगुराँस’ पढेको अनि जानेको थियो । नारायण गोपालको गीत सुनेको र गुनगुनाएकै हो :
“म त लालीगुराँस भएछु, म त लालीगुराँस भएछु,
वनैभरि फुलिदिन्छु, मनैभरि फुलिदिन्छु,
वनैभरि फुलिदिन्छु, मनैभरि फुलिदिन्छु,
म त लालीगुराँस भएछु …………………
फाँटहरुले कसलाई पुग्छ, भिरमा पनि फुलिदिन्छु,
फाँटहरुले कसलाई पुग्छ, भिरमा पनि फुलिदिन्छु,
खुसी मात्र कहाँ हुन्छ, खुसी मात्र कहाँ हुन्छ,
पीरमा पनि फुलिदिन्छु
म त लालीगुराँस भएछु, म त लालीगुराँस भएछु”

अब ६३ वर्षमा ६३ माइल

सहयोगका लागि नयाँ सोचमा काम गर्ने मान्छे अनेक हुन्छन् । अमेरिकाको ‘फर्स्ट लभ इन्टरनेसनल मिनिस्ट्रीज’ का निर्देशक डा टम क्लिन्टनको तरिका रमाइलो छ । उनी आफ्नो जन्मदिनमा दौडन्छन्, त्यो पनि जतिऔं जन्मदिन हो, त्यति माइल । दौडेर रकम संकलन गर्छन् । त्यो रकम नेपाल, भारत, केन्या र फिलिपिन्समा अनाथको सहयोगार्थ पठाउँछन् ।

दक्षिण अफ्रिकामा नेपाली भेडा संकटमा !!

नेपालबाट दक्षिण अफ्रिका ११ हजार ८३३ दशमलव ४ किलोमिटर (७ हजार ३५२ दशमलव ९ माइल) टाढा छ । उड्नुपर्दा ९ हजार २१९ दशमलव ५३ किलोमिटर (५ हजार ७२८ दशमलव ७५ माइल) पुरा गर्नुपर्छ । डिस्टेन्सफ्रमटु डट नेट त्यसै भन्छ । (क्लिक गर्नुस् त !)

झलनाथ कि सत्रनाथ !

झलनाथ खनाल नेपालका ३४ औं प्रधानमन्त्री हुन् । ३४ लाई १७ ले भाग लाग्छ ।
उनी १७ औं पटकपछि प्रधानमन्त्री छानिएका हुन् ।
उनको जन्म २००६ साल चैत (१२ औं महिना) ६ मा भएको हो ।

जन्मेर कोखमा कसैको, हुर्कन्छ काखमा कसैको….

अमेरिका – जन्मेर कोखमा कसैको
हुर्कन्छ काखमा कसैको
भाग्यको लेखा कस्तो
भावीले के लेखिदियो
स्वरसम्राट नारायण गोपालले चलचित्र ‘चिनो’का लागि गाएको यो गीतजस्तै ।
सन् २०१० मा ३० नेपाली बालबालिकाले हुर्काउने अभिभावक सात समुद्र पारीका पाए ।
त्यो पनि अमेरिकाका ।
अमेरिका संसारमा सबभन्दा बढी धर्मसन्तान पाउने देश हो ।